KHỞI NGHIỆP LÀ GÌ?

đăng 07:14, 21 thg 9, 2016 bởi Tran Minh Tri   [ đã cập nhật 07:14, 21 thg 9, 2016 ]
Khởi nghiệp hay Start-up là một khái niệm được đề cập rất nhiều ở Việt Nam trong thời gian gần đây. Dù vậy, hiện nay chưa có một định nghĩa nào được công nhận chính thức ở Việt Nam cũng như trên thế giới.

Theo tài liệu nước ngoài, Start-up, hay “khởi nghiệp”, được hiểu là bước khởi đầu của một doanh nghiệp. Ở Việt Nam, khởi nghiệp được hiểu theo phổ khá rộng, từ nghĩa rất hẹp cho đến nghĩa rộng.

Theo nghĩa hẹp, khởi nghiệp là sự sáng tạo ra công nghệ mới dựa trên nền tảng phát triển của công nghệ thông tin. Đây là cách hiểu thường thấy ở “dân công nghệ”. Các start-up thành công theo cách hiểu này có thể kể đến như: Facebook, Youtube, Uber hay kể cả Flapy Birth của Nguyễn Hà Đông. Dù không có gì sai, nhưng cách hiểu này còn hạn chế. Nếu định nghĩa là như vậy thì không có cơ hội khởi nghiệp cho các bạn không biết về công nghệ thông tin.

Theo nghĩa rộng, khởi nghiệp là sự bắt đầu của một nghề nghiệp, tạo nền tảng cho một sự nghiệp. Từ góc nhìn này, những người bắt đầu làm việc ăn lương cho cơ quan nhà nước, làm thuê cho các doanh nghiệp cũng là người khởi nghiệp. Dù hội đủ hai yếu tố gồm: “khởi” thể hiện sự bắt đầu và “nghiệp” trong nghề nghiệp, nhưng định nghĩa này có lẽ không nhận được sự tán đồng của đa số. Nếu khởi nghiệp là thế thì hầu hết các bạn trẻ đều là người khởi nghiệp và có lẽ sẽ không có các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp của nhà nước và của các tổ chức sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp.



Vậy hiểu khởi nghiệp như thế nào là hợp lý?

Tổng hợp các định nghĩa trên và các thông tin liên quan, khởi nghiệp có thể được hiểu: “là bước khởi đầu hình thành một doanh nghiệp”. Theo quan điểm cá nhân của người viết, khởi nghiệp ra làm 2 giai đoạn: tiền khởi nghiệp và khởi nghiệp.

Giai đoạn tiền khởi nghiệp: là giai đoạn đầu tiên thể hiện qua việc lập kế hoạch kinh doanh. Trong giai đoạn này, người khởi nghiệp cần trải qua các bước: (1) hình thành, sàng lọc và phát triển ý tưởng kinh doanh, (2) thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ tạo ra sản phẩm dịch vụ, (3) lên kế hoạch huy động vốn, (4) xây dựng cơ cấu tổ chức, (5) lập kế hoạch tài chính, và (6) dự báo rủi ro và đề ra phương án đề phòng, khắc phục. Tất cả các bước này sẽ được thảo luận trong các tình huống tiếp theo. Sản phẩm của giai đoạn này cần có là một bản kế hoạch kinh doanh. Dựa vào bản kế hoạch này, người khởi nghiệp có cơ sở để huy động nguồn lực, cả tài chính, nhân lực và sự hỗ trợ của chuyên gia (mentor). Giai đoạn tiền khởi nghiệp kết thúc khi người khởi nghiệp có trong tay bản kế hoạch và có đủ nguồn lực để lập doanh nghiệp.

Giai đoạn khởi nghiệp: Giai đoạn này được đánh dấu bằng việc đăng ký kinh doanh chính thức với cơ quan nhà nước. Khi đó, một doanh nghiệp hay rộng hơn là một cơ sở kinh doanh ra đời. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp khởi nghiệp non trẻ có thể gặp nhiều khó khăn trong vận hành và rất cần sự hỗ trợ về tài chính của các nguồn tài trợ, vốn ưu đãi và cả sự hỗ trợ của chuyên gia. Thậm chí, nếu doanh nghiệp có thể phát triển quy mô (scale-up) mà vẫn cần sự hỗ trợ thì giai đoạn này vẫn chưa kết thúc. Khởi nghiệp kết thúc khi doanh nghiệp khởi nghiệp có thể tự nuôi sống mình mà không cần hỗ trợ từ bên ngoài. Khi đó, hoạt động kinh doanh chỉ dựa vào nguồn lực của chính doanh nghiệp và của nhà đầu tư vì lợi nhuận.

Trần Minh Trí (30-8-2016)
Comments