Có nên khởi nghiệp?

đăng 07:19, 21 thg 9, 2016 bởi Tran Minh Tri   [ đã cập nhật 07:20, 21 thg 9, 2016 ]
Để có thể tự trả lời câu hỏi này, các bạn nên tham khảo hai yếu tố năng lực và động lực dưới đây. Bạn đã có đủ năng lực và động lực?

Năng lực

Có rất nhiều tiêu chí để đo lường năng lực của một doanh nhân, vị trí mà bạn hướng tới khi bắt đầu khởi nghiệp.

Về kiến thức tổng quát, các bạn cần trang bị nền tảng kiến thức cơ bản về nghiên cứu thị trường, tổ chức sản xuất, quản trị nhân sự, quản lý tài chính và cả hiểu biết về pháp luật. Nếu bạn không đủ các yếu tố này thì cũng không quá lo vì bạn có thể hợp tác hay tuyển dụng những người có chuyên môn sâu, sẽ được thảo luận thêm trong chuyên đề sau.

Hướng tiếp cận giáo dục hiện đại cũng đưa ra gợi ý quan trọng cho bạn liên quan đến năng lực. Theo đó, để thành công bạn cần hội đủ 3 yếu tố kiến thức (knowledge), kỹ năng (skills) và thái độ (attitude). Hội tụ cả ba yếu tố này là một nền tảng tốt cho sự thành công của các bạn.


Ngoài ra, việc tham khảo vô số bài viết hiện có về “tố chất của doanh nhân” cũng có thể giúp bạn dần hoàn thiện mình để có thể trở thành doanh nhân thành đạt. Dù có rất nhiều yếu tố khác nhau, việc tham khảo thêm 5 tố chất doanh nhân từ một kết quả nghiên cứu cũng hữu ích cho bạn. Năm tố chất đó gồm: (1) kiên định, (2) chịu mạo hiểm, (3) tìm kiếm cơ hội, (4) gắn bó công việc, và (5) đòi hỏi cao về chất lượng và hiệu quả công việc.

Tóm lại, có rất nhiều, rất rất nhiều thông tin để bạn tham khảo để nâng cao năng lực của mình. Nhưng cơ bản nhất, bạn cần nhớ 4 tiêu chí được thể hiện qua cụm từ vui dễ nhớ “Trí – Phải – Nhẫn – Tâm”.

Trí: thể hiện qua tài trí của bạn. Đây là cái có được nhờ vào việc tiếp thu kiến thức và rèn luyện những kỹ năng. Có tài trí mới có thể vận hành tốt doanh nghiệp. Đây là yếu tố đóng vai trò đầu tàu, kéo cả sự nghiệp của bạn.

Phải: đó là khả năng minh định của bạn, khả năng nhận biết “điều phải – điều trái”, “cái đúng - cái sai”. Để có được điều này, bạn phải hiểu biết về pháp luật, đồng thời phải nắm rõ những quy tắc, quy ước và chuẩn mực xã hội. Yếu tố này giúp bạn giảm thiểu rủi ro.

Nhẫn: đây là yếu tố quan trọng đối với người khởi nghiệp vì khởi nghiệp là không dễ. Đa số những người thành công rực rỡ ngày nay đã trải qua nhiều thất bại cay đắng trong thời kỳ đầu khởi nghiệp.

Tâm: để phát triển doanh nghiệp một cách bền vững, đây là một yếu tố cực kỳ quan trọng. Nếu bạn có cái tâm, chắc chắn bạn luôn mong muốn đóng góp những gì tốt đẹp cho xã hội và không muốn làm hại ai trong việc kinh doanh của mình. Tâm từ tim, thể hiện tình thương yêu mọi người và vì thế mọi người sẽ yêu thương ủng hộ bạn.

Động lực

Bên cạnh năng lực, động lực là yếu tố quan trọng để giúp bạn có thể kiên trì đi đến đích. Để có được động lực, động cơ mạnh để khởi nghiệp, bạn cần phải xác định đích đến là gì? Hay nói cách khác, mục đích sống của bạn là gì? Nếu không các định được mục đích, mục tiêu bạn sẽ không đủ động lực để lập kế hoạch, không đủ động lực để hành động và không kiên trì lúc gặp khó khăn.

Động lực khởi nghiệp sẽ rất mạnh khi bạn có mục tiêu, hoài bão lớn. Ngoài mục tiêu đáp ứng nhu cầu cá nhân, bạn cần hướng mục tiêu xa hơn, chẳng những lo cho gia đình mà còn đóng góp cho xã hội, thậm chí cả việc mang sứ mạng đem lại giá trị lợi ích cho nhân loại.

Với cá nhân, khởi nghiệp thành công có thể giúp bạn có được sự đầy đủ về đời sống vật chất và tự do về tài chính mà công việc làm ăn lương khó thể có được. Quan trọng hơn, sự thành công trong kinh doanh chân chính có thể giúp bạn đạt được 3 cấp nhu cầu cao nhất trong Tháp nhu cầu của Maslow (hỏi giáo sư Google thêm nếu bạn chưa biết), mà những người được thỏa mãn nhu cầu vật chất có thể không có được dù rất giàu có. Ba nhu cầu đó là nhu cầu được giao lưu tình cảm qua các mỗi quan hệ, được kính trọng và được thể hiện giá trị của bản thân. 

Với gia đình, nếu bạn thành đạt trong kinh doanh, ngoài việc khiến cha mẹ hãnh diện và bạn chăm lo cuộc sống tốt hơn cho đấng sinh thành, bạn còn có thể giúp đỡ những người thân khác qua việc cung cấp việc làm tốt cho họ hoặc nâng đỡ để họ thành công như bạn. Tôi đã bắt gặp được ánh mắt vô cùng hãnh diện của người cha “nông dân” của một người bạn học “doanh nhân” trong dịp tất niên ở một doanh nghiệp chuyên sản xuất nệm xuất khẩu, nơi mà tất cả các anh chị em tham gia vào công tác quản lý doanh nghiệp. Bạn có muốn được như thế?

Với xã hội, kinh doanh tốt, bạn sẽ đóng góp nhiều hơn cho xã hội. Ngoài việc đóng nhiều thuế cho ngân sách, qua đó góp phần chăm lo xã hội, doanh nghiệp của bạn dù ít hay nhiều cũng góp phần giải quyết việc làm cho một lực lượng lao động đang rất cần công việc. Hơn nữa, nếu bạn tư duy về thực trạng: “Ngày xưa kinh tế Việt Nam và Hàn Quốc gần như nhau, ngày nay số người lao động của Việt Nam làm ở Hàn Quốc cũng gần tương đồng với số người Hàn Quốc làm ở Việt Nam nhưng khác về vị thế” thì có thể bạn có nhiều động lực hơn.

Cuối cùng, mang lại giá trị lợi ích mới cho nhân loại cũng là một động lực, hoài bão lớn mà bạn có thể mạnh dạn nghĩ đến. Hiện một số bạn trẻ trong cộng đồng Start-up Việt Nam cũng đang hướng tới điều này. Nếu vì lợi ích trước mắt mà từ bỏ sứ mạng kết nối mọi người trên thế giới, có lẽ Mark Zuckerberg đã bán Facebook cho Yahoo với giá 1 tỷ USD khi Facebook còn là một trang có rất ít người tham gia. Vì niềm tin vào sứ mệnh sắp xếp lại hệ thống dữ liệu thế giới, Larry Page và Sergey Brin đã từ chối lời đề nghị trị giá 1 tỷ USD của Yahoo, để rồi tạo nên một đế chế trị giá 350 tỷ USD. Họ làm được, bạn có tin là người Việt có thể làm được điều gì đó cho nhân loại? Yêu cầu luôn nói “Tôi là nhà vô địch Olympic” của HLV Nguyễn Thị Nhung cho VĐV Hoàng Xuân Vinh ở mỗi buổi tập là yếu tố mang lại niềm tin và động lực cho VĐV này để mang về 1 HCV và 1 HCB cho đoàn thể thao Việt Nam tại Olympic Rio 2016. Sứ mạng là quan trọng và niềm tin để đạt được có lẽ quan trọng hơn.

Từ những nhận định trên, nếu bạn hướng đến tất cả các mục tiêu từ cá nhân, đến gia đình, xã hội và cả nhân loại thì có lẽ bạn sẽ có động lực mạnh mẽ để khởi nghiệp. Tuy nhiên, có một điều cần lưu ý với các bạn rằng: nếu bạn chỉ hướng đến mục tiêu lợi nhuận trong giai đoạn khởi nghiệp thì có lẽ con đường này không dành cho bạn. Bởi lẽ, lợi nhuận của ông chủ ngay giai đoạn đầu khó có thể tạo ra và duy trì một đội ngũ (team) tràn đầy tâm và nhiệt huyết. Lợi nhuận càng lớn của người chủ cũng có thể làm giảm lượng khách hàng trung thành… Và điều lưu ý trên cũng là lời khuyên của nhiều doanh nhân thành đạt dành cho các bạn trẻ khởi nghiệp.

Tóm lại, bài tổng hợp và thảo luận này nhằm mục tiêu cung cấp thêm thông tin cho các bạn để đi đến quyết định. Việc có nên chọn con đường khởi nghiệp hay không phụ thuộc vào sự chuẩn bị của các bạn đến đâu về động lực và năng lực. Nếu bạn có động lực đủ mạnh nhưng chưa lập kế hoạch, hãy tiếp tục theo dõi các bài đăng tiếp theo để các bạn biết cách sàng lọc ý tưởng và lập một bản kế hoạch kinh doanh. Trong quá trình này, bạn hãy tìm hiểu học hỏi thêm và rèn luyện những kỹ năng để có được những tố chất cần thiết của một người chủ doanh nghiệp. Một khi bạn tự tin về năng lực của mình, có động lực đủ mạnh và có một bản kế hoạch trong tay, bạn có thể bắt đầu.

Thay cho lời kết, xin được chia sẻ một câu rằng:

“Tương lai Việt Nam không nằm trong tay những người đi tìm việc làm, mà nằm trong tay những người tạo ra việc làm cho xã hội”.

Nếu bạn tán thành với nhận định trên, bạn hãy chuẩn bị thật kỹ năng lực và động lực để biến những điều “dám nghĩ” thành những điều “dám làm”. Khởi nghiệp thành công, bạn đóng góp rất nhiều điều cho gia đình và xã hội.

Trần Minh Trí (30-8-2016)
Comments